Có những ký ức không phai, chỉ cần một mùa lễ hội, là mọi cảm xúc năm nào lại trở về như một vệt sáng.
Thadingyut, mùa ánh sáng, cũng là mùa của lòng người.
5 năm rồi, nhưng mỗi mùa Thadingyut đến, tôi vẫn nhớ khoảnh khắc ấy, khi giữa đất Phật, tôi được cúi đầu đáp lại bằng ánh sáng của lòng người.
Có những con người bước qua đời ta như những ngọn đèn nhỏ, không rực rỡ, nhưng đủ soi sáng cả một quãng đường.
Tôi gặp những ngọn đèn như thế ở Myanmar, trong Lễ hội Ánh sáng Thadingyut năm 2020, dịp người dân bày tỏ lòng biết ơn với cha mẹ, thầy cô và những người họ kính trọng.
Sáng hôm ấy, trong căn phòng nhỏ ở chi nhánh Mawlamyine, tôi vẫn đang cúi xuống chiếc bàn gỗ quen thuộc, đơn sơ nhưng đã cùng tôi qua nhiều ngày thử thách.
Cánh cửa khẽ mở, tất cả nhân viên người Miến của chi nhánh bước vào, tay cầm những gói quà nhỏ. Họ nhẹ nhàng tiến lại gần, đặt lên bàn một giỏ quà bánh và một chiếc longyi mới, tấm váy truyền thống của nam giới Myanmar, được đặt ngay ngắn trong hộp.
Tôi còn chưa kịp hiểu chuyện gì thì họ đã quỳ xuống, chắp tay cúi đầu cảm ơn.
Tôi luống cuống không biết nên làm gì, nhận, hay đỡ họ dậy, chỉ biết tim mình bỗng lặng đi.
Giữa một đất nước xa lạ, trong ngày lễ linh thiêng của họ, tôi, một người ngoại quốc, lại được đối xử như một người thầy, một người anh lớn trong gia đình.
“Sự tôn trọng thật sự không đến từ chức danh, mà từ cách ta sống và đối xử với con người.”
Chiếc longyi năm ấy, tôi vẫn giữ như một kỷ vật.
Mỗi khi nhìn lại, tôi lại nhớ nụ cười hiền của Ye Win, cậu trưởng nhóm kỹ thuật, khi đặt món quà lên bàn, nụ cười vừa rụt rè, vừa ấm áp như chính ánh sáng của ngày lễ Thadingyut.
Hai năm sau, dù đã rời Myanmar, tôi vẫn nhận được video call từ chính những gương mặt ấy.
Họ vẫn cúi đầu, vẫn mỉm cười như năm nào.
Còn tôi, vẫn thấy lòng mình ấm lên, như có một luồng sáng từ xa xôi chiếu ngược về.
Giờ đây, khi Thadingyut lại về, tôi không còn đứng trong căn phòng nhỏ năm ấy, mà trong một lớp học, nơi tôi kể về công nghệ, về con người, và về những giá trị không đổi giữa kỷ nguyên đổi thay.
Vai trò khác đi, nhưng tinh thần vẫn vậy: tiếp tục học, tiếp tục sẻ chia, và mong có thể lan tỏa một chút ánh sáng, như cách tôi từng được nhận.
