VỐN NIỀM TIN: XÂY LÂU, MẤT NHANH
Trong một tổ chức, niềm tin không đến từ khẩu hiệu trên tường hay vài bài phát biểu truyền cảm hứng.
Nó được tích lũy rất chậm qua những gì nhân viên thực sự trải nghiệm mỗi ngày: lãnh đạo nói và làm có đi đôi với nhau không, chiến lược có tạo ra kết quả không, đóng góp có được ghi nhận công bằng không, và mình còn nhìn thấy tương lai ở đây hay không.
Điều này không chỉ là cảm nhận.
Gallup (2023) cho thấy trust vào lãnh đạo được củng cố khi nhân viên nhìn thấy những hành động chiến lược thực sự dẫn tới thành công của doanh nghiệp; khi niềm tin vào tương lai tài chính của tổ chức giảm, trust vào lãnh đạo cũng giảm theo.
PwC Trust Survey (2024) cũng cho thấy 93% lãnh đạo tin rằng xây dựng và duy trì trust giúp cải thiện kết quả kinh doanh. Nhưng đáng chú ý là lãnh đạo thường nhìn mức độ trust trong tổ chức lạc quan hơn trải nghiệm thực tế của nhân viên.
Nhìn rộng hơn, OECD Trust Survey (2026) cho thấy trust gắn với những thứ rất căn bản: làm được việc, phản hồi được vấn đề, chính trực, cởi mở và công bằng.
Nhìn vào doanh nghiệp thì khá dễ hiểu.
Một công ty làm tốt nhiều năm sẽ tích được một “tài khoản niềm tin”. Khi tài khoản đó còn dày, nhân viên sẵn sàng chia sẻ khó khăn và nghĩ:
“Công ty đang khó, cùng nhau cố thêm chút nữa.”
Nhưng nếu việc cứ tăng, thu nhập đi xuống, quyền lợi liên tục bị trì hoãn, những điều từng hứa mãi không thành hiện thực và tương lai ngày càng mờ… suy nghĩ rất dễ chuyển thành:
“Tôi không còn thấy tương lai của mình ở đây nữa.”
Đáng ngại là mất niềm tin không đồng nghĩa mọi người lập tức nghỉ việc.
Nhiều người vẫn ở lại, nhưng bớt chủ động, ngại nhận thêm trách nhiệm, thu mình về vùng an toàn và chỉ làm đủ phần việc của mình.
Tổ chức vẫn đủ người. Công việc vẫn chạy.
Nhưng phần năng lượng mà con người tự nguyện bỏ thêm cho tổ chức bắt đầu biến mất.
Người xưa có câu:
“Một lần bất tín, vạn lần bất tin.”
Câu này rất đúng với trust trong tổ chức. Xây niềm tin đã khó, nhưng khi đã để mất thì lấy lại còn khó hơn. Bởi lúc đó tổ chức không chỉ phải làm tốt trở lại, mà còn phải xử lý cả sự nghi ngờ đã hình thành.
Suy cho cùng, niềm tin trong tổ chức vẫn quay về ba điều rất thực tế:
Làm được việc. Đối xử công bằng. Giữ lời đã hứa.
