AI READINESS INSIGHT #08
MUỐN CHUYỂN ĐỔI NHANH, TỔ CHỨC PHẢI HẤP THỤ ĐƯỢC THAY ĐỔI
Gần đây mình có cảm giác rất rõ:
Nhiều tổ chức đang thay đổi với tốc độ rất nhanh.
AI.
Chuyển đổi số.
Tinh gọn bộ máy.
Tăng năng suất.
Tăng trưởng.
Tinh thần quyết liệt là cần.
Nhưng có một câu hỏi còn quan trọng hơn:
Hệ thống đã đủ năng lực để hấp thụ tốc độ thay đổi đó chưa?
—
Trong quản trị hiện đại, có một khái niệm rất đáng chú ý: Absorptive Capacity – năng lực hấp thụ của tổ chức.
Cohen & Levinthal đã giới thiệu khái niệm này từ năm 1990, nói về khả năng một tổ chức tiếp nhận tri thức mới, chuyển hóa nó và biến nó thành năng lực vận hành thực tế.
Nói đơn giản:
Một tổ chức không tạo ra giá trị chỉ vì tiếp cận công nghệ mới.
Tổ chức chỉ tạo ra giá trị khi hấp thụ được công nghệ đó vào cách mình vận hành.
—
Điều này đặc biệt đúng với AI.
AI có thể xuất hiện rất nhanh.
Nhưng quy trình không thể thay đổi trong một ngày.
Dữ liệu không thể sạch trong một tuần.
Con người không thể hình thành năng lực mới chỉ sau vài buổi đào tạo.
Niềm tin cũng không thể xây dựng bằng một công văn.
—
Vấn đề không phải là tổ chức đang thay đổi quá nhanh.
Vấn đề là năng lực hấp thụ của hệ thống chưa được nâng lên đủ nhanh.
Khi điều này xảy ra, tổ chức rất dễ rơi vào trạng thái quen thuộc:
Áp lực tăng nhanh hơn năng lực.
Hoạt động tăng nhanh hơn giá trị.
Báo cáo tăng nhanh hơn kết quả.
Người giỏi bắt đầu quá tải.
Người còn lại dần mất động lực.
Nhìn bên ngoài, tổ chức rất bận.
Nhưng bên trong, năng lực hấp thụ đang chạm giới hạn.
Đó cũng là điều nhiều nghiên cứu về quản trị thay đổi gọi là Change Fatigue – sự mệt mỏi khi thay đổi liên tục nhưng hệ thống chưa kịp thích nghi.
—
Vì vậy, câu hỏi không phải là tổ chức có nên thay đổi nhanh hay không.
Câu hỏi là:
Năng lực hấp thụ của hệ thống đã được nâng lên đủ nhanh để đi cùng tốc độ thay đổi đó chưa?
AI không làm tổ chức trưởng thành ngay lập tức.
AI chỉ khuếch đại tốc độ.
Còn tổ chức đi được bao xa phụ thuộc vào năng lực hấp thụ thay đổi của chính nó.
AI là chất xúc tác.
Năng lực tổ chức mới là nền tảng.
